Ас туралы 105

«Ас туралы» мақал-мәтелдер тағамның қадірін, қонақжайлық пен ырыс-берекені дәріптейді.

105
Мақал-мәтел
34.2K
Қаралым
325
Орташа
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
LAT 977
Жылқының сүті - шекер, еті - бал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқы малының қазақ тұрмысындағы ерекше орнын білдіреді. Тура мағынасында, жылқының сүті...
LAT 710
Ет - етке, сорпа - бетке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ет жеп, сорпаны бетке жағу емес, ал астарлы мағынасы — ас ішудің адамғ...
LAT 670
Дүниеде тас қатты,
Тасты еріткен ас тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тас өте қатты нәрсе, ал ас — адамның күш-қуатын арттыратын, өмі...
1 LAT 584
Қонақасы - Тәңір ақысы.
**Негізгі мағынасы** Қонақасы — келген мейманға берілетін дәм, дастарқан. «Тәңір ақысы» дегені — қонақты күту жай ғана ә...
LAT 580
Қуыс үйден құр шықпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үйге кірген адам қолын құр қайтармай, бір дәм ауыз тиіп немесе аз да б...
LAT 579
Ет дегенде бет бар ма?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: етке, яғни дәмді асқа құмар адам оны көргенде бетінің, ұялудың, именуді...
LAT 558
Тойған үйге тоғыз кел.
**Негізгі мағынасы** «Тойған үйге тоғыз кел» деген мақалдың тура мағынасы — үй иелері тойып, дастарқаны берекеге толған...
LAT 504
Ат - адамның қанаты,
Ас - адамның қуаты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқы мен ас адамның өміріндегі ең маңызды екі тірек екенін білдіреді. Тура мағынасында...
LAT 501
Қыдырып жеген жамбастан,
Шақырып берген жауырын артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қонаққа немесе дәм татуға арнап шақырып берген қарапайым жауырын, өз б...
LAT 474
Ас үстінен аттама,
Астан үлкен емессің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды асқа құрметпен қарауға шақырады. Тура мағынасы — дастарқан үстінен аттама, яғни та...
LAT 454
Құтты қонаққа тәтті тамақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақтың қадірін біліп, оған барынша ықылас пен құрмет көрсету керегін айтады. Тура мағын...
LAT 430
Ауру - астан.
**Негізгі мағынасы** «Ауру - астан» мақалының тура мағынасы — кейбір дерттің себебі адамның жеген асы, ішкен тағамы болу...
LAT 413
Арпа, бидай ас екен,
Алтын, күміс тас екен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арпа мен бидай — адамның күнделікті ас-ауқаты, ал алтын мен күміс — сыр...
LAT 399
Ас тұрган жерде ауру болмайды.
**Негізгі мағынасы** Ас тұрған жерде береке бар, ал береке бар жерде ауру-сырқау, қайғы-қасірет аз болады деген ой айтыл...
LAT 386

Ең көп оқылған

Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
LAT 977
Жылқының сүті - шекер, еті - бал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқы малының қазақ тұрмысындағы ерекше орнын білдіреді. Тура мағынасында, жылқының сүті...
LAT 710
Ет - етке, сорпа - бетке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ет жеп, сорпаны бетке жағу емес, ал астарлы мағынасы — ас ішудің адамғ...
LAT 670
Дүниеде тас қатты,
Тасты еріткен ас тәтті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, тас өте қатты нәрсе, ал ас — адамның күш-қуатын арттыратын, өмі...
1 LAT 584
Қонақасы - Тәңір ақысы.
**Негізгі мағынасы** Қонақасы — келген мейманға берілетін дәм, дастарқан. «Тәңір ақысы» дегені — қонақты күту жай ғана ә...
LAT 580
«Ас туралы» мақал-мәтелдер қазақтың дастарқан мәдениетін, қонақ күту дәстүрін және тағамға деген құрметін бейнелейді. Бұл топтағы нақыл сөздер астың адалдығын, берекенің бастауын, еңбектің жемісін және ризықтың қасиетін ұрпаққа өнеге етіп жеткізеді.

Мұнда ас ішудің әдебі, дастарқан басындағы сыйластық, ысыраптан қашу, қанағат пен шүкір ұғымдары жиі айтылады. Сондай-ақ қонақтың орны, дәм-тұздың тартуы, ортақ табақтың ынтымаққа бастайтыны сияқты түсініктер қысқа да нұсқа түрде түйінделеді.