Керсен алдыңда, кездік қолыңда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — алдыңда керсен тұр, қолыңда кездік бар: яғни ас ішерде дайындық та, құрал да қолда деген сөз. Астарлы мағынасы — мүмкіндік пен құрал өзіңнің қасыңда тұрса, істі созбай, ойланбай әрекет ет деген ишара. Қазақ танымында мұндай сөз адамды ыждағаттылыққа, қолындағысын ұқыпты пайдалануға шақырады. Кейде бұл мақал істі бастап кеткенде оны шұғыл, шебер әрі орын-орнымен аяқтауды да меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Керсен» — асқа арналған ыдыс, тұрмыс пен дайындықтың белгісі. «Кездік» — ұсақ жұмысқа жарайтын пышақ, ептілік пен әрекеттің символы. Екі заттың қатар аталуы өмірдің қарапайым көрінісі арқылы маңызды ой айтады: алдыңдағы нәрсе дайын, қолыңдағы құрал бар болса, енжарлыққа орын жоқ. Бұл жерде заттар адамның іске кірісуін, қолжетімді мүмкіндікті көрсететін бейнелі образ ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал дайын ақпарат, мүмкіндік не құрал қолда тұрғанда, кейінге қалдырмай әрекет етуге үндейді. Мысалы, студенттің рефератқа керек дерегі де, компьютері де дайын болса, жұмысты бүгін-ақ аяқтағаны дұрыс: ертеңге қалдырса, уақыт тығыздалып, сапасы төмендеуі мүмкін.