Шажырқайда май болмас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: шажырқайдың өзінен май шықпайды, яғни бір нәрсенің ең әлсіз, қуысы көп, берекесі аз жерінен пайда күту қиын. Астарлы мағынасы: береке мен нәтиже болу үшін ыңғайлы орта, дұрыс жағдай және нақты еңбек керек. Іші қуыс, негізі әлсіз істен мол өнім, тұрақты пайда шықпайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шажырқай» — берік емес, май ұстамайтын, құнсыздау бөлшектің бейнесі. «Май» — молшылық, пайда, береке, дәм мен құттың символы. Халық осы арқылы табиғаттағы бір шындықты өмірге телиді: әлсіз жерден мықты нәтиже күтпе. Яғни адам да, іс те, орта да ішкі сапасына қарай бағаланады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал сапасыз іске, дұрыс жоспарланбаған жобаға қатысты айтылады. Мысалы, бір адам дайындықсыз бизнес ашып, «оңай байимын» деп ойлайды. Бірақ нарыққа талдаусыз, есепсіз кірген соң пайда болмайды. Сонда үлкендер: «Шажырқайда май болмас» деп, істің негізін түземей нәтиже күтпеу керегін ескертеді.