Аталмаған жая таңдар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — аты аталмай, иесі танылмай тұрған жаяның таңдарлық, яғни сұранып-іздейтін дүниеге айналмайтынын білдіреді. Астарлы мағынасы — еңбегі, аты, жасаған ісі жұртқа белгілі болмаған адам да, зат та қадірлене бермейді. Қандай нәрсенің болсын бағалануы үшін оның аты шығып, танылып, көпке мәлім болуы керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жая» — кәдімгі асқа тартылатын еттің бір бөлігі. Мұнда ол жай ғана тағам емес, бағасы бар, сұранысы бар нәрсенің бейнесі ретінде алынған. «Аталмаған» сөзі бір нәрсенің белгісіз, елеусіз күйін көрсетеді. Қазақ ұғымында аты жоқ нәрсе — қадірсіз, ал аты шыққан нәрсе — ел назарындағы, бағалы дүние.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал адам еңбегіне, жетістігіне, брендіне немесе кәсібіне қатысты айтылады. Мысалы, жас шебер жақсы бұйым жасаса да, оны танытпаса, жұрт білмей қалады. Ал еңбегін көрсетіп, аты шыға бастағанда ғана сұраныс артады. Яғни, танылу мен бағаланудың да өз орны бар.