Жұтқаның - бұйырғаны,
Шайнағаның - күмән.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның қолына тиген несібені асықпай, шүкірлікпен қабылдау керек деген ойды білдіреді. «Жұтқаның — бұйырғаны» дегені: аузыңа түскен, ішіп-жегенің — тағдырдан, несібе болып келген үлес. Ал «шайнағаның — күмән» дегені: артық сұрап, күмәндана берсең, берілген ырысқа да, тыныш көңілге де сызат түседі деген астарлы ескерту. Яғни барға разы болып, берілгенді бағалау керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жұту» мен «шайнау» — тек ас ішу әрекеті емес, өмірдегі қабылдау мен талдаудың белгісі. «Жұтқаны» — адамға дайын келген несібе, ал «шайнағаны» — ойды көп қуырып, күмәнға салу. Мұнда күмәннің өзі астың дәмін кетіретіні сияқты, орынсыз ой да адам тынышын бұзады деген бейне бар.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды табысқа, мүмкіндікке, берілген іске разылық білдіру керек болғанда қолдануға болады. Мысалы, біреу шағын жалақысын «аз» деп ренжи бермей, соны үнемдеп, адал еңбегімен көбейтсе, мақалдың мәні ашылады. Ол адамға қанағат, сабыр және сенім үйретеді.
Shaınaǵanyń - kúmán.