Қазанға түссе - ауыздікі,
Қапқа түссе - қатындікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ас қазанға түсіп, дайын күйге келгенде оны ауызға салып жейді; ал қапқа түссе, ол үй ішінің, әсіресе қатын-қыздың шаруасына айналады. Астарлы мағынасы — кез келген нәрсе өз орнына, өз иесіне, өз қажетіне қарай жұмсалуы керек. Яғни бір заттың тағдыры оның қайда түскеніне байланысты өзгеріп кетеді. Халық мұнымен заттың да, еңбектің де, несібенің де орны мен жауапкершілігі бар екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұнда қазан — дайын ас, ортақ ырыс, береке белгісі. Ауыздікі — ләззат, тұтыну, дереу пайда көру. Қап — сақтау, жинау, үй шаруасы мен есеп-қисаптың символы. Қатындікі деген тіркес бұрынғы тұрмыста үй ішіндегі шаруаны атқаратын әйелдің рөлін көрсетеді. Бұл образдар арқылы мақал өмірдің қарапайым, бірақ нақты шындығын бейнелейді: нәрсе қай ортаға түсті — соған сай қызмет атқарады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал бір істің нәтижесі оны кімнің қолына түскеніне қарай өзгеретінін айту үшін қолданылады. Мысалы, бір құжат қызметкердің қолына түссе, ол дереу рәсімделеді, ал архивке кетсе, ұзақ жатуы мүмкін. Осылайша мақал жауапкершілік пен істі дұрыс орындаудың маңызын еске салады.
Qapqa tússe - qatyndiki.