Ас иесінің әлі біледі,
Асатуды қолы біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: дастарқандағы ас иесінің ынта-ықыласына, жомарттығына және оны ұсына білуіне байланысты. Астарлы мағынасы: кез келген істің сәні мен мәні оны ұйымдастырған, басқарған адамның қабілеті мен ниетіне қарай бағаланады. Яғни үй иесі пейілді, білікті болса, қонақ та, орта да соған сай болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ас иесі» — үйдің берекесін ұстап отырған адам, ал «асату» — тек тамақ беру емес, қонақ күту мәдениеті мен сый-құрметтің белгісі. «Қолы біледі» деген тіркес адамның ептілігін, шаруаға ұқыптылығын, жөн-жосықты сақтай білетінін білдіреді. Мұнда қол — істің шебері, ал асату — сол шеберліктің көрінісі ретінде алынған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды үйдің де, жұмыстың да тізгінін ұстайтын адамға қатысты айтуға болады. Мысалы, бір мекемеде басшы адамдарды дұрыс ұйымдастырып, міндетті әділ бөлсе, ұжымда тәртіп те, береке де болады. Сол сияқты үй иесі қонақты жылы қарсы алып, орнымен күтсе, дастарқанның қадірі де артады. Мақал адамды ісіне жауапты, қолынан келетін, жөн білетін болуға үндейді.
Asatýdy qoly biledi.