Атың барда жер таны,
Асың барда ел таны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: адамда аты-жөні, көлігі, жолға жарар мүмкіндігі бар кезде алыс жерлерді аралап, дүниені көруі керек; ас-суы жеткілікті кезде ел аралап, жұртпен танысқаны дұрыс. Астарлы мағынасы — жастық шақ пен мүмкіндік бар кезеңді бос өткізбей, тәжірибе жинау, көрген-білгенді көбейту. Жол көрген адам ойы ұшталып, өмірді тереңірек түсінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — тек жылқы емес, сапарға жетелейтін мүмкіндік, еркіндік пен қозғалыс нышаны. «Ас» — адамның негізгі қажеті, тұрмысқа жетер қаражат пен тірлік қамы. «Жер тану» — кең дүниені көру, ал «ел тану» — түрлі адаммен араласып, мінез, салт, тіршілік сырын ұғыну. Яғни мақал өмір тәжірибесін жол мен қонақтық арқылы меңзейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе оқу, жұмыс, сапар, тағылымдама кезінде маңызды. Мысалы, студент жазғы демалыста ауылда бос отырмай, басқа қалаға барып курс оқып, жаңа орта көрсе, кейін сол тәжірибесі оған үлкен пайда әкеледі. Мақал адамды мүмкіндікті тиімді пайдалануға үндейді.
Asyń barda el tany.