Пұл қадірін сатқан біледі,
Ас қадірін татқан біледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ақшаның, мал-мүліктің немесе тауардың бағасын оны қолынан өткізіп, сатып көрген адам біледі; ал астың, дәмнің қадірін оны жеп, таршылықта немесе ашқұрсақ кезде көрген адам терең сезінеді. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің шын құнын оны бастан өткерген адам ғана толық түсінеді. Біреуге оңай көрінген нәрсе, екінші адамға үлкен еңбек, қажет немесе ризық болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «пұл» сөзі — ақша, құн, байлықтың белгісі. «Сатқан» дегені — дүниенің қозғалысын, есеп-қисапты, нарықтағы бағасын аңғартады. Ал «ас» — тіршіліктің негізі, ырыс пен берекенің нышаны. «Татқан» сөзі дәмді сезіну ғана емес, өмірлік тәжірибе жинау дегенді де білдіреді. Яғни, ақша да, ас та — адамға күнделікті қажет, бірақ олардың шынайы бағасы тәжірибе арқылы ашылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де орынды. Мысалы, өз еңбегімен ақша тауып көрген адам табыстың оңай келмейтінін түсінеді, ал дастарханы тар, қымбатшылықты сезінген адам нанның өзін қадірлейді. Сондықтан бұл сөз адамды ысыраптан сақтап, барды бағалауға тәрбиелейді.
As qadirin tatqan biledi.