Пұл қадірін сатқан біледі,
Ас қадірін татқан біледі.

Күнде бір мақал

«Пұл қадірін сатқан біледі, Ас қадірін татқан біледі.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Ақшаның қадірін оны малын, тауарын, еңбегін сатып тапқан адам біледі: бір теңгенің артында қанша тер жатқанын сол сезеді. Астың қадірін оның дәмін татып, ашығып көрген адам біледі. Мақал бір нәрсенің бағасын сырттан бақылаушы емес, оны өз басынан өткерген адам дұрыс бағалайтынын айтады. Оңай тапқан ақшаны шашу, тоқ кезде нанды лақтыру осыдан: олардың қадірін адам әлі сезінбеген.

Образдар мен теңеулер

«Пұл» — көне кірме сөз, ақша, қаржы деген мағынада; «сөздің пұлы» деген тіркесте қадір, құн мағынасы да бар. «Сатқан» мен «татқан» — бір-біріне ұйқасқан етістіктер: бірі қолдағы барын беріп, орнына ақша алу, екіншісі ауызға салу. Екі жол екі тәжірибені салыстырады: базардағы сауда мен дастарқан басындағы дәм. Екеуінде де білім кітаптан емес, өз басыңнан өткеннен келеді. Қысқа, қос жолды құрылым мен «қадірін ... біледі» қайталауы ойды нақтылайды.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды біреу өзгенің еңбегін, тапқан-таянғанын жеңіл бағалағанда, әсіресе жастар ата-ананың табысын, нанды, тамақты қадірлемегенде айтады. Интонациясы — ақыл, кейде жеңіл сөгіс. Шынында да ашығып, тапшылық көрген адамға айту артық: ол мұны онсыз да біледі. Мысалы: «Өзің бір рет базарда қой сатып көр, сонда түсінесің — пұл қадірін сатқан біледі».

Қолданылу жағдаяттары

— Нан қалдығын қоқысқа тастаған немересіне әжесі: «Ас қадірін татқан біледі, бір кезде осы бір тілімге зар болған күндер болған», — деді.
— Жазда базарда әкесімен бірге қымыз сатқан бала күзде ақшаны бекер шашпайтын болды. Әкесі: «Пұл қадірін сатқан біледі деген осы», — деп риза болды.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Пұл қадірін сатқан біледі, Ас қадірін татқан біледі. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Pul qadirin satqan biledi,
As qadirin tatqan biledi.