Ұнды пәтір құртады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ұнды пәтір құртады» деген мақалдың тура мағынасы — ұннан жасалған пәтірдің көп желініп, тез таусылатынын білдіреді. Астарлы мағынасы — қолдағы бар нығметті орынсыз, ретсіз пайдалану оның берекесін кетіреді. Яғни бір нәрсенің бағасын білмей, оны бей-берекет жұмсасаң, түбі жұтаңдыққа, тапшылыққа ұшырайсың. Мақал үнемшіл болуға, барды қадірлеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұн» — адамның қолындағы ырыс, дүние, мүмкіндік. «Пәтір» — сол ырыстың тез таусылатын, лезде желінетін түрі. Халық ұн мен пәтірді салыстырып, аз уақыттың ішінде көзге көрінбей жоғалатын нәрсені бейнелеген. Бұл образ арқылы «бар байлықты ұқыпсыздық құртады» деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ақшаны, азықты, уақытты не басқа мүмкіндікті орынсыз шашпау керегін білдіреді. Мысалы, айлық алған адам ақшасын ойланбай жұмсап, бір аптада-ақ таусып алса, қалған күндерін қиналып өткізеді. Осындайда «Ұнды пәтір құртады» деп ескерту орынды айтылған болады.