Қам қаймақ құстырмай қоймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: қамданып, сақтанып жүрген адам ақырында бір нәтижеге жетеді, істеген әрекеті бос кетпейді. Астарлы мағынасы: мақсатқа жету үшін алдын ала дайындалып, ойлы қадам жасау керек; еңбектенген, сақ жүрген жан істі тындырады. Қазақ танымында «қам» — әрекет, қамдану, дайындық дегенді білдіреді. Сондықтан мақал адамды жалқаулыққа салмай, бір іске байыппен кірісуге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қаймақ» сөзі береке, дәм, нәтижелі жеміс сияқты ұғымды елестетеді. Ал «құстырмай қоймайды» тіркесі ойдың әсерін күшейтіп, істің ақыры міндетті түрде нәтижеге әкелетінін білдіреді. Яғни, қамданған адам қапы қалмайды, еңбегінің «дәмін» көреді деген бейне берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп, тіпті күнделікті тірлікте де маңызды. Мысалы, емтиханға ерте дайындалған оқушы соңында жақсы баға алып, еңбегінің жемісін көреді. Ал дайындықсыз жүрген адам қиындыққа жиі ұрынады. Сондықтан бұл мақал әр іске жауапкершілікпен, алдын ала ойласып қарауға шақырады.