Қой сүті - қорғасын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қой сүті өте құнарлы, майлы, шипалы болады деген тура мағынасы бар. Астарлы мағынасы — пайдасы мол, нәрі күшті, адамға қуат беретін затты әсірелей айтып, оның қадірін таныту. Қазақ ұғымында қойдың сүті тек тағам емес, денсаулыққа пайдалы, берекелі несібе ретінде бағаланады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қорғасын» сөзі қой сүтінің салмақтылығын, нәрлілігін, қуаттылығын бейнелеп тұр. Қорғасын ауыр болғандай, бұл сүттің де «салмағы» бар, яғни оның құны жоғары, пайдасы мол деген ой беріледі. Мұнда асыл түліктің бірі — қойдың халық тұрмысындағы орны да көрінеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне адамның денсаулығына пайдалы, құнарлы тағамды айтқанда қолданылады. Мысалы, ауылда өскен балаға әжесі: «Қойдың сүтін іш, ширақ боласың, қой сүті — қорғасын» деп, табиғи ас пен күтімнің қадірін түсіндіреді. Қазір де ұлттық тағамдардың шипасын, таза өнімнің бағасын айту үшін орынды қолданылады.