Бір ас бір асқа орын береді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бір ас бір асқа орын береді» деген мақалдың тура мағынасы — бір рет ішілген не желінген ас келесі асқа жол ашады, яғни бір тамақтың орнына екінші тамақ келеді. Астарлы мағынасы — дүниеде бір нәрсенің орны бос тұрмайды, әр істің, әр уақыттың өз реті бар. Адам бір нәрседен айырылса, оның орнына жаңа мүмкіндік, жаңа несібе немесе басқа жағдай келуі мүмкін. Бұл мақал қанағат сақтауға, сабырмен күтуге, уақыттың алмасатынын түсінуге үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ас» сөзі тек тағамды ғана емес, жалпы несібе мен өмірдің берекесін білдіреді. «Орын береді» деген тіркес бір нәрсенің кетуімен екіншісіне жол ашылатынын көрсетеді. Яғни өмірде бос кеңістік көпке созылмайды: бір мүмкіндік өтсе, оның орнын басқа мүмкіндік басады. Бұл — қазақтың тіршілікті кезекпен, ырыс пен несібені алмасып келетін құбылыс ретінде түсінгенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды қызмет ауысқанда, оқу орнын бітіргенде немесе бір жоспар орындалмай қалғанда жұбату, сабырға шақыру үшін қолдануға болады. Мысалы, бір адам қалаған жұмысына тұрмай қалса, «қапаланба, бір ас бір асқа орын береді, тағы да жақсы мүмкіндік туады» деп айтуға болады. Мұнда ой — аяқталған істің орнын жаңа бастама басады, тек үміт үзбеу керек.