Көже, көже, көзіңе айтайын,
Сорпадан садаға кет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай ас туралы айтылғандай көрінгенімен, астарында: «қажетіңді, ыңғайыңды, өз пайдаңды тым асыра мақтама; арзан нәрсеге қызығып, шын құндылықты ұмытпа» деген ой жатыр. Мұнда көже мен сорпа — қарапайым, күнделікті тағамның бейнесі. Халық кейде осындай жеңіл, мысқыл аралас сөз арқылы біреудің бос мақтанын, орынсыз тілін немесе ұсақ дүниеге әуестігін әжуалайды. Яғни мақал адамды салмақтылыққа, шынайылыққа шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Көже» мен «сорпа» — жұпыны тірліктің, қарапайым несібенің белгісі. Ал «көзіңе айтайын» деген тіркес сөзді бетке айтқандай, ашық, тік мінезді аңғартады. «Сорпадан садаға кет» дегені — бір нәрсенің құны тым төмен екенін, тіпті оған қимайтын да жағдайды білдіретін мысқыл. Осы образдар арқылы халық сөздің уытын күшейтіп, әзіл мен әжуаға құрылған астарлы мағына береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде орынсыз мақтанған, болмашыны үлкен етіп көрсеткен адамға қатысты айтылуы мүмкін. Мысалы, біреу қарапайым ғана жетістігін шамадан тыс дәріптеп, өзгені менсінбей сөйлесе, оған осы мақалмен астарлы ескерту жасауға болады.
Sorpadan sadaǵa ket.