Кісісі қандай болса,
Асы да сондай.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам мен оның ортасының, мінезі мен тіршілігінің тығыз байланысты екенін білдіреді. Тура мағынасында үй иесінің, қонақ күтетін адамның қандай болса, ас-суы да соған сай болады деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — адамның пейілі, тәрбиесі, талғамы, ұқыптылығы оның істеген ісінен де көрінеді. Жақсы адам болса, ісі де, дастарханы да жинақы, таза, берекелі келеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кісісі» — үйдің иесі ғана емес, жалпы адамның мінез-құлқының бейнесі. «Асы» — оның ішкі мәдениеті мен тіршілік сапасының көрінісі. Ас арқылы адам болмысы салыстырылады: ыдыс-аяғы, дастарханы, қонақ күту әдебі — бәрі кісінің қасиетін танытады. Яғни ас — тек тағам емес, адам мінезінің айнасы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, ұқыпты, жауапты адам жұмысында да, үйінде де тәртіп сақтайды: уақытын тиімді пайдаланып, айналасына көңіл бөледі. Ал салақ, немқұрайлы адамның ісі де шашыраңқы болады. Сондықтан халық бұл сөзбен адамды сыртқы ісінен-ақ танып-білуге болатынын ескертеді.
Asy da sondaı.