Садақаның асын сарқып іш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — садақа ретінде берілген асты толық тауысып ішу, оны қадірлеу. Астарлы мағынасы — біреудің берген несібесін аяқ асты етпе, ысырап қылма, берілгенді бағала деген өнеге. Қазақ танымында садақа — тек тамақ емес, қайырымдылықтың, сауаптың белгісі. Сондықтан мұнда жомарттықты да, сол жомарттықты құрметтеуді де қатар меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Садақа» сөзі жақсылыққа ниет етіп берілген дәмді білдіреді, ал «асын сарқып іш» дегені — қолдағыны толық пайдалану, ысырапқа жол бермеу деген ойды күшейтеді. «Сарқып» деген етістік судың не қордың түбіне дейін таусылуын елестетеді, яғни берілген дүниені бекер қалдырмай, қадіріне жету керек екенін аңғартады. Мұнда қарапайым ас арқылы үлкен адамгершілік қағидасы бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал мейрамда, қонақта немесе қайырымдылықпен берілген дәмге немқұрайды қарамауды еске салады. Мысалы, еріктілер ұйымдастырған тегін асқа келген адам тамақты орынсыз тастамай, шамасына қарай алып, артылғанын да рәсуа етпей пайдалануы керек. Осылайша мақал үнемділікке, құрметке және шүкіршілікке тәрбиелейді.