Қырықтан артық жас жоқ,
Қымыздан артық ас жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жастық шақтың қадірін және қазақы тіршіліктегі қымыздың орнын жоғары қояды. «Қырықтан артық жас жоқ» дегені — адам өмірінде қырыққа дейінгі шақ күш-қуаттың, сергектіктің, іске икемнің, ойдың алғыр кезеңі екенін меңзейді. Ал «Қымыздан артық ас жоқ» дегені — қымыздың шипалы, нәрлі, ұлттық тағам ретінде аса бағалы екенін білдіреді. Астарлы мағынасы: адам жастың да, дәмнің де, берекенің де қадірін білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қырық» — нақты сан ғана емес, жастық пен жігердің шегі іспетті бейнелі ұғым. Ол адамның қайраты мол, қабілеті толысқан кезеңді көрсетеді. «Қымыз» — тек сусын емес, мал шаруашылығына негізделген көшпелі өмірдің құты, денсаулық пен сый-құрметтің белгісі. Осы екі образ арқылы халық өмірдің де, ас-тағамның да ең таңдаулы сәтін танытады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жастарды уақытында еңбек етіп, мүмкіндікті бос жібермеуге үндейді. Мысалы, отыз-қырық жас аралығында адам мамандықты терең меңгеріп, тәжірибе жинауға барынша күш салуы керек. Сондай-ақ ұлттық тағамдарды, соның ішінде қымызды, пайдалы ас ретінде қадірлеуге шақырады.
Qymyzdan artyq as joq.