Өңештен өткен өзіңдікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — тамақ өңештен өтіп, қарынға түскен соң ол адамға сіңеді, яғни өзінікі болады. Астарлы мағынасы — өз еңбегіңмен, маңдай теріңмен тапқан нәрсе ғана шын мәнінде қадірлі әрі заңды. Басқа біреудің үлесіне, ортақ дүниеге немесе дайын олжаға қызықпау керек, өзің тапқанның қадірі бөлек деген ой айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «өңеш» пен «өту» сөзі адам тіршілігіндегі игіліктің ішке сіңуін бейнелейді. Яғни бір нәрсе адамға пайда болып, оның несібесіне айналғанын көрсетеді. Мұнда ішке өткен ас пен адам меншігі арасында теңеу бар: қалай ас қарынға түскен соң өзіңдікі болса, адал еңбекпен келген дүние де сондай берік болады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адал еңбек пен жауапкершілікке үндейді. Мысалы, бір адам айлап жұмыс істеп, жалақысын алады — ол оның маңдай терінің өтеуі. Ал дайын табысқа, біреудің еңбегіне немесе рұқсатсыз алынған нәрсеге сүйену дұрыс емес. Сондықтан мақал адамды өз несібесін адал жолмен табуға шақырады.