Бауыр шырын, бас тәтті,
Ағайынмен ішкен ас тәтті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ағайын-туыспен болған қарым-қатынастың қадірін айтады. Тура мағынасында, бауырдың да, бастың да дәмі тәтті деп көрсетілгенімен, астарында ең қымбат нәрсе — жақын жандармен бірге өткен сәт, ортақ дастарқан, татулық пен сыйластық екенін меңзейді. Яғни ас қандай болса да, оны өз адамдарыңмен бөліссең, ол одан сайын дәмді, көңілді болады.
Образдар мен теңеулер
«Бауыр» мен «бас» — қазақ түсінігінде малдың ең кәделі, дәмді мүшелері. Олардың «шырын», «тәтті» деп сипатталуы тағамның сапасын ғана емес, жақындықтың берекесін де білдіреді. Мұнда ас пен туыстық қатар алынып, ағайынмен бірге отырудың жылуы ерекше образбен берілген. Дәмнің тәтті болуы — сыйластықтың, ынтымақтың белгісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасылық мереке, айт, той немесе қарапайым дастарқанда жиі қолданылады. Мысалы, бір отбасы ұзақ уақыт көріспеген туыстарын қонаққа шақырып, бірге шай ішіп, әңгіме-дүкен құрғанда, «ағайынмен ішкен ас тәтті» деп айту орынды. Бұл сөз адамдарды араласуға, туыстық байланысты үзбеуге үндейді.
Aǵaıynmen ishken as tátti.