Біреудің төсін жесең,
Өзіңнің ұшаңды сайла.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреудің еңбегіне, несібесіне не дайындығына сүйеніп пайда көрсең, өзің де соған сай жауап беруге, есесін қайтаруға дайын бол дегенді білдіреді. Тура мағынасында аң-құс аулауда біреудің алған «төсін» жесең, өзіңнің «ұшаңды» да сайлап, яғни өз үлесіңді, өз дайындығыңды әзірле деген ой бар. Астарлы мағынасы — өзгенің қолдауын пайдаланып қана қоймай, өз міндетіңді ұмытпау, теңдік пен әділді сақтау.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «төс» пен «ұша» — малдың не олжаның бөлшектері. «Төс» — дәмді, бағалы үлес, ал «ұша» — қалған тұтас бөлік, яғни толық сыбаға. Бұл образдар адамаралық қатынастағы береке, алмасу, үлес пен жауапкершілік ұғымдарын бейнелейді. Халық осылайша «біреуден алғаның болса, сен де ұятқа қалма, жөнімен өт» дегенді ишарамен жеткізген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қарыз, көмек, ортақ жұмыс немесе қызмет алмасу кезінде орынды айтылады. Мысалы, досың сенің жобаңды жасап берді, енді сен де оны жай қалдырмай, өзіңнің көмегіңді аямауың керек. Яғни, біреудің еңбегін қадірлеу және өз тарапынан жауап қайтару қажет екенін еске салады.
Ózińniń ushańdy saıla.