Әр астың өз орны бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Әр астың өз орны бар деген мақал әр нәрсенің, әр істің, әр адамның да өз реті мен лайықты орны болатынын білдіреді. Тура мағынада ас-тағамның да ішілетін, желінетін уақыты мен тәртібі бар. Астарлы мағынада өмірде бәрі де орын-орнымен болғаны дұрыс: сөздің де, істің де, жауапкершіліктің де өз жөні бар. Бір нәрсені орынсыз қолдану немесе өз орнын білмеу тәртіпті бұзады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ас» сөзі тек тамақты ғана емес, жалпы тіршіліктегі қажетті нәрсені меңзейді. «Өз орны» дегені — уақыт, жағдай, адам беделі, міндет және әдептің бәрі өз шегінде болуы керек деген ой. Бұл жерде асқа қатысты тәртіп өмірдегі тәртіпке теңеліп тұр. Яғни, қалай дастарханда әр ас өз мезгілімен ұсынылса, адам да әр істі ретімен атқаруы тиіс.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жоспарлау, тәртіп сақтау, орынды шешім қабылдау үшін қолданылады. Мысалы, жұмыста ең алдымен маңызды тапсырманы орындап, кейін ұсақ шаруаларға көшу — «әр астың өз орны бар» дегенге сай әрекет. Сол сияқты сөйлегенде де кімге, қашан, не айту керегін білу әдеп пен мәдениетті көрсетеді.