Асқа талау түссе,
Иттің құдайы береді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — асқа бір бөгде нәрсе түсіп, былғанса, оны итке тастайды деген ой. Астарлы мағынасы — адамның өзіне жарамсыз, қажетсіз, не таза емес дүниені басқаға қимауы емес, керісінше соны місе тұтатын жанның барын білдіреді. Яғни біреудің қалдығы, артық дүниесі, тасталған несібесі екінші біреу үшін үлкен олжа болуы мүмкін. Мақал кішіпейілділікке де, қанағатқа да меңзейді: біреуге түкке тұрмайтын нәрсе басқаға бағалы.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ас» — береке, ырыс, күнделікті несібе. «Талау түссе» — асқа бір қоспа, лас нәрсе түсіп, сапасы төмендеген жағдай. «Ит» образы мұнда жамандықты емес, талғамы төмен, қолына тигенге разы болатын жағдайды білдіреді. «Құдайы береді» тіркесі — оның үлесі, несібесі сол болды деген ұғым. Яғни тағдырдың әркімге әрқалай несібе бөлетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды біреудің елемей тастаған затын немесе мүмкіндігін екінші бір адам пайдаланып, пайда көргенде айтады. Мысалы, бір фирма қажетсіз деп шығарған ескі техниканы шағын шеберхана арзанға алып, жөндеп, пайдаға жаратады. Сол кезде «Асқа талау түссе, иттің құдайы береді» деуге болады.
Ittiń qudaıy beredi.