Етке тойсам ,сорпаға иттігім жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: адам ет жеп тоя қалса, одан кейін сорпа ішуге құмартпайды. Астарлы мағынасы: адам бір игілікке, бір пайдаға толық жетсе, одан төмендеу, ұсақ нәрсеге қызықпай қояды. Сондай-ақ тойған, қанағат тапқан адам артық әуреге түспейді, алдыңғы мақсаты орындалса, кейінгі майда дүниеге мән бермейді.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «ет» — ең құнарлы, қымбат ас, яғни үлкен олжа не негізгі мақсаттың бейнесі. «Сорпа» — еттің сөліндей, бірақ жеңілдеу нәрсе, яғни қосымша пайда немесе төменірек деңгейдегі үлес. «Иттігім жоқ» деген тіркес — «қажетсінбеймін, ынтам жоқ» деген ұғымды күшейтеді. Халық тілінде бұл адамның тоқшылық, қанағат күйін бейнелейтін өткір мысал.
Қазіргі өмірде
Қазіргі күні бұл мақал «үлкен мақсатыма жеттім, енді ұсақ пайдаға жүгірмеймін» деген мағынада қолданылады. Мысалы, қызметкер жақсы жалақысы бар тұрақты жұмысқа орналасса, қосымша ұсақ табыстар үшін негізгі жұмысын тастамайтынын осы мақалмен білдіруі мүмкін. Яғни, адам өзіне жеткілікті, мәнді нәрсені тапса, артық дүниеге алаңдамайды.