Омыртқаны ұстап отырғанша,
Қабырғаны қағып алып, тастай бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — әлсіз, сүйенішке жарамайтын нәрсені ұстап отырғанша, одан да әлсіз тұрған жерін бұзып, тастай сал дегенге саяды. Астарлы мағынасы — пайдасы жоқ, берекесіз, сенімсіз істі соза бермей, одан арылып, дұрыс шешім қабылда деген ой айтылады. Яғни адам кейде қолдағысы бар деп, мәнсіз нәрсеге жармасып жүре береді; ал даналық — жарамсызды уақытында тоқтату.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «омыртқа» — тірек, сүйеніш, негізгі күш сияқты көрінгенімен, бұл жерде толық қорған емес. «Қабырға» — ішкі беріктік, шекара немесе кедергі бейнесі. «Қағып алып, тастай беру» — артық әуресіз, батыл түрде бос нәрседен құтылу дегенді білдіреді. Мақал бейнелі тілмен ауыртпалықты ұстап жүруден гөрі, артық жүктен арылудың пайдалы екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл сөзді тиімсіз жұмысқа, пайдасыз қарым-қатынасқа немесе болашағы жоқ жобаға қатысты қолдануға болады. Мысалы, бір адам көп уақытын нәтиже бермейтін іске жұмсап жүрсе, жақындары: «Оны соза бермей, тастап, жаңа бағыт ізде» деуі мүмкін. Бұл — шешім қабылдап, өмірді жеңілдетуге үндейтін мақал.
Qabyrǵany qaǵyp alyp, tastaı ber.