Қомағайдың сыбағасы - бір шөкім ет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ашкөз, қомағай адамға көп нәрсе бұйырмайтынын білдіреді. Тура мағынасында, бірден көп жегісі келген кісіге ақырында тым аз ғана үлес тиеді. Астарлы мағынасы — қомағайлық, тойымсыздық адамды ұятқа қалдырады, ал қанағат білмегеннің ырысы кемиді. Халық мұнда «азға разы бол, барды бағала» деген ойды жеткізеді.
Образдар мен теңеулер
«Қомағай» сөзі — тоқтықты емес, аш көздікті, тойымсыздықты бейнелейді. «Сыбаға» — адамның үлесі, тиесілі несібесі. Ал «бір шөкім ет» — өте аз, мардымсыз үлесті көрсететін образ. Яғни мол асқа қолы жетпей, ақыры азға қалған адамның күйі суреттеледі. Бұл теңеу қомағайлықтың түбі береке емес, керісінше, аздық екенін ұғындырады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалны адам бір нәрсені шектен тыс иемденгісі келгенде қолдануға болады. Мысалы, ортақ жобада бір адам табыстың бәрін өзіне алмақ болып, басқаларды шеттетсе, соңында ешкімге ұнамай, үлесі де азаюы мүмкін. Сондай жағдайда жұрт: «Қомағайдың сыбағасы - бір шөкім ет» деп, тойымсыздықтың зиянын ескерте салады.