Быламық бетінен суыйды,
Көже түбінен суыйды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кез келген істің, әсіресе адамның мінезі мен ықыласының, біртіндеп бәсеңдейтінін білдіреді. Тура мағынада быламық та, көже де алдымен бет жағынан суыйды, ал түбі ұзақтау ыстық қалады. Астарлы мағынасы — сырттай тез өзгергенімен, іштегі әсер, шын көңіл немесе терең жатқан жағдай бірден жоғалмайды. Кейде адамның ашуы да, қуанышы да, ниеті де алдымен сыртқа білінеді, кейін барып басылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «быламық» пен «көже» — қарапайым тұрмыстық ас. Олардың бетінен суынуы — үстірт құбылыстың тез басылуын, ал түбінің ыстық қалуы — ішкі мәннің, терең сезімнің, жасырын ойдың сақталуын бейнелейді. Халық күнделікті өмірдегі ас дайындау тәжірибесін адам мінезіне шебер теңеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бір іске асығыс баға бермеуді ескертеді. Мысалы, жұмыс орнында бір қызметкер алғашқыда ашулы немесе салқын көрінсе, оны бірден жаман адам деп қабылдауға болмайды; уақыт өте оның шын мінезі мен ниеті анықталады. Яғни, сыртқы көрініс тез өзгереді, ал ішкі жағдайды байқау үшін сабыр керек.
Kóje túbinen sýyıdy.