Бас бергенге ас бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Бас бергенге ас бер» — жақсылық жасаған адамға жақсылықпен жауап қайтар, келген еңбекті, көрсеткен сыйды қадірле деген сөз. Тура мағынасында біреу бас тартса, оған ас ұсын дегенді білдіргенімен, астарлы мағынасы әлдеқайда кең: сыйластықты, өзара ықыласты, қолдауды ұмытпау керек. Адамның бергенін тек алып қана қоймай, оның өтеуін де лайықты қайтару — тәрбиелі мінездің белгісі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бас» — құрметтің, сыйдың, сыбағаның белгісі. «Ас» — тек тағам емес, кең пейіл, ілтипат, алғыс пен ризашылықтың нышаны. Яғни адам біреудің ізетін көрсе, өз тарапынан да ықылас танытуы керек деген ой бейнеленген. Қарапайым тамақ пен дастарқан арқылы адамаралық сыйластықтың мәні ашылады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды күнделікті қарым-қатынаста қолдануға болады. Мысалы, әріптесіңіз сізге қиын сәтте жәрдемдессе, сіз де кейін оның еңбегін ескеріп, қол ұшын бересіз. Сонда арадағы сый артып, сенім бекиді. Қысқасы, жақсылыққа жақсылықпен жауап беру — ел ішіндегі татулықты күшейтетін өнеге.