Келеді деп көп қойдым,
Келмеген соң жеп қойдым.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның бір нәрсені ұзақ күтіп, бірақ оның уақтылы келмегенін көрсетеді. Тура мағынада — күткен ас немесе зат келмей, адам оны өзі пайдаланып қойған. Астарлы мағынасы — уәде етіп, бірақ орындалмайтын істі соза беруге болмайды; күту де шегіне жетеді, сондықтан адам амалын өзі жасайды. Бұл жерде сабырдың да, нақты әрекеттің де орны бар.
Образдар мен теңеулер
«Келеді деп көп қойдым» деген жолда үміт пен шыдам бейнеленеді. Ал «келмеген соң жеп қойдым» — күту аяқталып, шешім қабылдау сәтін білдіреді. Мұндағы «қойдым» сөзі астарлы түрде бір істі кейінге қалдыруды, ал «жеп қойдым» — күткен нәрсені пайдаға жарату не күту шегінің біткенін аңғартады. Яғни, мақал созбалық пен нәтижесіз күтудің зиянын тұспалдап жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уәдесіне тұрмайтын адамға, кешігіп жүретін жұмысқа немесе ұзақ созылған жағдайға байланысты айтылады. Мысалы, біреу тапсырыс берген затын көп күтеді, бірақ жеткізілмесе, «Келеді деп көп қойдым, келмеген соң жеп қойдым» деп әзілдеп айтуы мүмкін. Бұл — енді күтпей, барға қанағат етіп, өз бетінше шешім қабылдаудың көрінісі.
Kelmegen soń jep qoıdym.