Жан - денеге қонақ,
Денені демеген - тамақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам өмірінің өткіншілігін терең меңзейді. «Жан – денеге қонақ» деуі — адамның рухы уақытша осы дүниеде өмір сүретінін, ал дене сол жанның мекені ғана екенін білдіреді. Ал «Денені демеген – тамақ» дегені — денені қуаттандырып, тіршілік күшін сақтайтын нәрсе ас-су екенін айтады. Яғни адам тек рухани жағынан ғана емес, тән жағынан да күтім көрмесе, өмірі әлсірейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қонақ» сөзі жанның бұл дүниеде мәңгі емес, уақытша екенін бейнелейді. Қонақ қалай келіп-кететін болса, жан да денеде тұрақтап қалмайды деген ой бар. «Дене» — адамның материалдық болмысы, ал «тамақ» — сол дененің тірегі. Мұнда ас тек қарын тойдыру емес, күш-қуат, денсаулық, өмір сүрудің негізі ретінде алынып отыр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал денсаулықты күтудің, дұрыс тамақтанудың маңызын еске салады. Қазіргі заманда адам жұмыстан шаршап, тамақты ретсіз ішсе, ағзасы әлсірейді. Мысалы, таңғы асты ішпей, күні бойы құр шаймен жүретін адам тез қажып, ойы да, еңбегі де өнімсіз болады. Сондықтан мақал адамға тән мен жанның үйлесімін сақтауды үйретеді.
Deneni demegen - tamaq.