Ет асса, нан қалмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ет піскен, ет тартылған жерде нанның азайып, таусылып қалуы мүмкін. Астарлы мағынасы: ас беруде, дастарқанда негізгі дәмді тағамға көңіл бөлінсе, қосымша нәрсе жетпей қалуы ықтимал. Қазақ ұғымында бұл — барды орнымен пайдалану, асып-таспай, жөнін білу деген ойды білдіреді. Кейде бір іске тым көп мән беріп, екіншісін ұмыт қалдырмау керектігін де ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ет» — молшылықтың, құрметті астың белгісі. Ал «нан» — күнделікті тіршілікке қажет, қарапайым, бірақ қымбат несібе. Екеуінің қатар аталуы арқылы халық ас-тағамның тепе-теңдігін, дастарқанның ретімен жасалуын меңзейді. Яғни ең бағалыны ғана ойлап, қарапайым қажет нәрсені ескерусіз қалдыру дұрыс емес.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ресурсты дұрыс бөлу, жоспармен әрекет ету мағынасында қолданылады. Мысалы, отбасылық жиында қымбат тағамға көп ақша жұмсап, шай мен нан, жеңіл ас алуға қаражат қалмай қалса, үлкендер «Ет асса, нан қалмайды» деп ескертуі мүмкін. Бұл — әр нәрсенің өлшемін білуге шақырған сөз.