Асағысы келген,
Ұрттағанды ынсап етпейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ашкөздігін, тойымсыз мінезін әшкерелейді. Тура мағынасында, аз ғана нәрсе ұрттаған адам одан да көбірек ішкісі келіп, тоқтамай қояды деген ой бар. Астарлы мағынасы — нәпсіге ерген, қанағатты білмейтін кісі барды бағаламай, үнемі көбірекке ұмтылады. Мұндай адамға аз да, көп те жетпейді, өйткені оның қалауы өлшемсіз болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «асағысы келген» деген тіркес құмарлықтың күшейіп, адамды алға сүйрейтінін меңзейді. «Ұрттағанды» сөзі бір тамшы дәм татудың өзін тоқтаусыз қалауға айналдыратынын көрсетеді. Яғни, ауызға тиген аз ғана нәрсе кей мінез үшін шөлді баспай, қайта құмарды қоздырады. Бұл — тойымсыздықтың бейнесі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал табысқа, затқа немесе лауазымға шектен тыс құмартатын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір қызметкер жалақысы өскен сайын қанағат етпей, одан да көп сұрап, өз міндетін ұмытса, осы мақал орынды қолданылады. Ол адамды сабырға, қанағатқа және барды бағалауға шақырады.
Urttaǵandy ynsap etpeıdi.