Ауыз тигенің мынау,
Асағаның қандай?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның қанағатсыздығын, азға разы болмай, көпті көксейтін мінезін әжуалайды. Тура мағынасында: алдына келген асқа ауыз тигеннің өзі аз көрініп, енді одан да артығын сұрағандай әсер береді. Астарлы мағынасы: біреудің бергеніне шүкір етпей, қолындағының қадірін білмей, тоқтамсыз талап қою — әдепсіздік.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ауыз тигенің» — дәм татуға ғана жетерлік аз үлес, ал «асағаның» — тойып ішкен, мол несібе сияқты ұғымды білдіреді. Екі сөздің қарама-қарсылығы арқылы халық «берілгенге шүкір ет, барды бағала» деген ойды әсерлі жеткізеді. Образдың астарында сараңдықты емес, керісінше тойымсыздықты сынау бар.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды табысқа, сыйға не көмектің мөлшеріне разы болмай, үнемі көбірек талап ететін адамға қарата қолдануға болады. Мысалы, біреу достары ұйымдастырған шағын кешкі асқа келіп, кейін «тек осы ма?» деп менсінбесе, оған осы мақал орынды айтылады. Ол адамды қанағатқа, әдепке және бардың қадірін білуге шақырады.
Asaǵanyń qandaı?