Кимесең де тоның жақсы,
Жемесең де наның жақсы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: тоның киілмесе де, нанның желінбесе де, олардың жақсы болуы адамға жұбаныш береді. Астарлы мағынасы — әр нәрсенің сапалы, пайдалы, қадірлі болғаны жақсы. Пайдаланбасаң да, қолыңдағы дүниенің жақсысы көңілге медеу, өмірге сенім береді. Адам кейде бір затты қазір қолданбаса да, оның жақсы екенін біліп, өзін қауіпсіз әрі қамсыз сезінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тон» — қысқы киім, қорғаныс пен жылылықтың белгісі. «Нан» — күнделікті ырзық, тіршіліктің негізі. Екеуі де қазақ ұғымында аса қадірлі нәрсе. Сондықтан мақал сырттай қарапайым тұрмыстық заттарды айтқанмен, шын мәнінде өмірдегі сапа, ырыс және молшылықты меңзейді. Жақсы тон суықтан сақтаса, жақсы нан тоқшылықтың нышаны.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал сапалы зат алудың маңызын білдіру үшін айтылады. Мысалы, адам қымбаттау болса да берік күрте немесе сапалы азық алады, өйткені олардың пайдасы ұзаққа жетеді. Яғни, бірден қолданбасаң да, жақсы нәрсе әрдайым өз құнын жоғалтпайды.
Jemeseń de nanyń jaqsy.