Өзімде жоқ көтен боғымен піссін.

Негізгі мағынасы

Бұл — әдейі дөрекі айтылған, мысқылды мақал. Тура мағынасы — «өзімде жоқ екен, біреудің асы былғанып, ешкімнің аузына тимесін» деген жаман тілек. Мақал өзінде жоқ нәрсенің басқада болғанына іштей күйінетін, соны көре алмай, қарғап-сілейтін пиғылды әжуалайды. Мұндай адам өзгенің ырысына қуанбайды, «маған бұйырмаса, ешкімге бұйырмасын» деп ойлайды. Кейде мақал өзіне тиесілі емес іске «менікі емес, не болса о болсын» деп немқұрайды қарайтын салғырттықты сынау үшін де айтылады. Екі жағдайда да халық тар пейіл мен күндестікті мысқылдайды.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы тұрпайы бейне әдейі алынған: ол көре алмаушылықтың қаншалықты жиіркенішті екенін күлкі арқылы көрсетеді. «Піссін» — біреудің асы мен ырысына айтылған жаман тілек, іштегі қызғаныштың сыртқа шыққан сөзі. Дөрекі сөз күндес адамның ойын жасырмай әшкерелеу үшін қолданылған.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Бүгін бұл мақалды өзгенің табысын көре алмайтын мінезді сипаттау үшін еске алуға болады. Мысалы, әріптесі қызметте өскенде бір қызметкер қуанудың орнына, оның жобасын сынап, сыртынан жаман сөз тарата бастады. Мақал басқаның ырысы біздің несібемізді азайтпайтынын, күндестік ең алдымен адамның өз жанын жегідей жейтінін еске салады.