Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қорытып, пайдасын көру өз қарныңның ісі. Астарлы мағынасы — адамның қажеті мен жауапкершілігі өзіне тиесілі. Біреудің бергеніне ғана сүйеніп отыру дұрыс емес, әркім өз несібесін өзі бағалап, өз қамын өзі ойлауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ас» — сырттан келетін ырыс, көмек, дайын мүмкіндік; ал «қарын» — адамның өз мұқтажы, ішкі тірлігі мен өмір сүруі. Ас пен қарынның салыстырылуы арқылы халық «пайда сырттан көрінгенмен, игілігі өзіңе тиеді» деген ойды жеткізеді. Бұл — тәуелділік емес, жауапкершілік туралы астарлы ескерту.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өз еңбегіңе сеніп, өз өміріңді өзің құру керек деген мағынада қолданылады. Мысалы, студент біреудің дайын конспектісіне ғана сүйенбей, сабақты өзі оқып, түсінсе ғана шын нәтиже болады. Сол сияқты жұмыста да дайын мүмкіндік күтпей, іске белсенді кірісу қажет.