Қыдырып ішкен көженің қиюы жоқ,
Қыдырып айтқан биліктің керегі жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қыдырып, бейберекет ішілген көженің дәмі мен реті болмайды; сол сияқты қыдырып, әр жерден айтыла салған биліктің де пайдасы аз. Астарлы мағынасы — кез келген істің орны, тәртібі, жауапкершілігі болуы керек. Бір жерге тоқтамай, шашыраңқы, үстірт жасалған іс берекесіз болады. Әсіресе билік, шешім, басқару сияқты маңызды нәрсе салмақпен, байыппен, нақты тәртіппен айтылып, орындалуы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көже» — ел ішіндегі реттелген, дәмі келіскен істің бейнесі. Ал «қиюы жоқ» деген сөз — үйлесімсіз, сапасыз, берекесіз дегенді білдіреді. «Қыдырып айтқан билік» — ойланбай, әркімге бір айтып жүріп, тұрақсыз шығарылған шешім. Халық мұнда ас дайындау мен сөз айту арқылы істің де, биліктің де тиянақты болуын салыстырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жоспарсыз жұмыс істейтін, бір күні бір нәрсе айтып, ертең басқа шешім шығаратын адамдарға қатысты қолданылады. Мысалы, мекеме басшысы қызметкерлерге нақты талап қоймай, әр жиналыста әртүрлі бұйрық берсе, жұмыс берекесі кетеді. Сондайда жұрт осы мақалмен «шешім тұрақты, сөзің де, ісің де орнықты болсын» деген ойды жеткізеді.
Qydyryp aıtqan bıliktiń keregi joq.