«Жемеймін, жемеймін» деп,
жеңді білектей құйрықты тауысыпты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ауызша айтқан сөзі мен іс жүзіндегі әрекеті сәйкес келмесе, сөзі бос, уәдесі құрғақ болатынын аңғартады. Тура мағынада біреудің «жемеймін» деп тұрып, тойып жеп қоюы айтылса, астарлы мағынада өзін тежеймін, ұстамын деген адам ақыры нәпсісіне еріп, бәрін тауысып тынатыны сыналады. Яғни бос сөзден гөрі нақты іс маңызды.
Образдар мен теңеулер
«Жеңді білектей құйрық» — мол, майлы, дәмді асқа ишара. Ал «тауысыпты» сөзі тойымсыздықты, артық кетуді көрсетеді. Қазақ ұғымында құйрық май — сыйлы, құнарлы ас. Оны «жеңді білектей» деу арқылы өте ірі, көп деген бейнелі сурет жасалған. Бұл жерде ас образ арқылы адамның нәпсісі мен ашкөздігі әшкереленеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал өзін ұстай алмайтын, айтамын деп тұрып істей алмайтын адамдарға қатысты қолданылады. Мысалы, бір адам «артық телефон алмаймын» деп жүріп, кейін тағы да қымбат телефон алып қойса, жұрт оның уәдесіне күліп, осы мақалмен түйіндеуі мүмкін.
jeńdi bilekteı quıryqty taýysypty.