Нан - тамақтың атасы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Нан - тамақтың атасы» деген мақал нанның адам өміріндегі ең қадірлі ас екенін білдіреді. Тура мағынасында, нан — күнделікті қорек, адамды тоқ етіп, күш беретін негізгі тағам. Астарлы мағынасында бұл сөз нанның ғана емес, жалпы еңбектің, ырыс-берекенің, адал маңдай тердің қадірін ұқтырады. Халық нанды киелі деп санап, оны ысырап етпеуге, жерге тастамауға үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «атасы» сөзі нанның бәрінен бұрын тұратынын, ең басты ас екенін бейнелейді. Яғни басқа тағамдардың өзі нанмен мәнді болады деген түсінік бар. Бұл жерде нан бүкіл ас атаулының тірегі, берекенің символы ретінде алынады. Нанға құрмет — еңбекке құрмет, өмірге құрмет.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал тағамды қадірлеу, тамақты ысырап етпеу, еңбекпен келген несібені бағалау үшін айтылады. Мысалы, дастарқан басында бала нанның бір үзімін жерге түсіріп алса, үлкендер «нанды аяқасты етпе, ол — тамақтың атасы» деп ескертуі мүмкін. Бұл сөз арқылы ұрпаққа қарапайым асқа да құрметпен қарау үйретіледі.