«Нан мен тұздан үлкен тағам жоқ.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Нан мен тұздан үлкен тағам жоқ деген мақалдың тура мағынасы — адамға ең керек, ең қарапайым ас осы екеуі. Астарлы мағынасы — қарапайым нәрсенің қадірін білу, барға шүкір ету, тоқшылық пен ырысты сыйлау. Нан — тіршіліктің, еңбекпен келген несібенің белгісі, ал тұз — астың дәмін келтіретін, өмірдің мәнін арттыратын нышан. Сондықтан бұл сөз адамды қанағатшыл болуға, асқа құрметпен қарауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы нан мен тұз — тек тағам емес, бүкіл тұрмыстың символы. Нан еңбекпен табылған несібе, ал тұз өмірдің дәмі, қадірі мен сәні ретінде көрінеді. «Үлкен тағам» деуі мол дастарқанды емес, рухани байлықты меңзейді: қарапайым асқа разы адамда тәкаппарлық аз, шүкірлік көп.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әсіресе ысырапшылдыққа қарсы айтылып жүр. Мысалы, той-томалақта ас артылып қалса, үлкендер «нан мен тұздан үлкен тағам жоқ» деп, тағамды қадірлеуді, артық шашпау керек екенін еске салады. Бұл — үнемшілдік пен тәрбиенің белгісі.