Үлкен қазанда қайнағанның шикісі жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Үлкен қазанда қайнағанның шикісі жоқ деген сөздің тура мағынасы — үлкен қазанда піскен ас әбден жетіліп, шикі қалмайды. Астарлы мағынасы — көптің ішінде, тәжірибелі ортаның тәрбиесінде жүрген адам кемелденеді, мінезі түзеледі, білімі толығады. Яғни адам жалғыз емес, орта арқылы шыңдалады; үлкендердің көргені, айтқаны мен талабы адамды пісіріп, жетілдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы үлкен қазан — мол тәжірибе, үлкен орта, өмір мектебі. Қайнау — уақыт, сынақ, тәрбиенің әсері. Шикісі жоқ дегені — әлі пісіп-жетілмеген, толық қалыптаспаған нәрсенің болмай қалуы. Бұл образдар адам да бір ас секілді: дұрыс ортада, дұрыс тәрбие мен шынығу арқылы ғана сапалы болады деген ойды білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал мектепте, жұмыста, қоғамдық ортада жиі қолданылады. Мысалы, жас маман тәжірибелі ұжымға келіп, үлкендердің қасында жүріп жұмыс тәсілін тез үйренеді. Сонда «үлкен қазанда қайнағанның шикісі жоқ» деп, оның тез жетіліп келе жатқанын айтады.