Ой туралы 1210
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1210
Мақал-мәтел
423.5K
Қаралым
350
Орташа
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің…
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіреді…
Заманың түлкі болса, тазы боп шал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: замандағы жағдай түлкідей қулыққа, айлаға толы болса, оған тазыдай шапшаң…
Өнер алды - қызыл тіл.
Негізгі мағынасы «Өнер алды – қызыл тіл» деген мақал сөз өнерінің, шешен сөйлеудің, ойды анық әрі әсерлі жеткізудің ең…
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында…
Сұрыптау:
Абайлап ұшпаған құс қанатын қайырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құс тым асығып, абайламай ұшса, қанатын зақымдап алуы мүмкін. Астарлы…
Ағаш та ұстаған жерінен сынбайды.
Негізгі мағынасы Ағаш қай жерінен ұстап сындырса, көбіне сол тұстан сынады. Ал бұл мақалдың астарлы мағынасы адамға да…
Ағын су арнасын табады.
Негізгі мағынасы Ағын су өз бетімен емес, міндетті түрде өзіне лайық арна табады. Сол сияқты адам да, өмір де бір…
Ағын су жолын табады,
Ақ адам оңын табады.
Ақ адам оңын табады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша ағын су өзіне бөгет болмайтын жол тауып, төмен қарай еркін ағады…
Адам аласынан сөз аласы жаман,
Ой шаласынан сөз шаласы жаман.
Ой шаласынан сөз шаласы жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің адам өміріндегі орнын өте терең көрсетеді. Тура мағынасында, адамның бойындағы міннің…
Күнде бір мақал
«Ой туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Адам баласын заман өсіреді.
Негізгі мағынасы «Адам баласын заман өсіреді» деген мақал адамды қалыптастыратын ең үлкен күш — уақыт, дәуір және…
Адам баласы үрген мес секілді,
Аузын ашсаң, босап қоя береді.
Аузын ашсаң, босап қоя береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының ішкі сырын, күш-қуаты мен сабырын сақтай білуін астарлап жеткізеді. Тура…
Адамға ақыл көптік қылмайды.
Негізгі мағынасы Адамға ақылдың көп болуы ешқашан зиян келтірмейді, қайта өмірде дұрыс жол табуға көмектеседі. Мұнда…
Адамды адамгершілікке сүйрейтін - ақыл,
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
Адамды жамандыққа ұрындыратын - ашу.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның дұрыс жол таңдауында ең басты екі күшті көрсетеді: ақыл мен ашу. Ақыл адамды…
Адамды заман билейді.
Негізгі мағынасы «Адамды заман билейді» деген мақал өмірде адамның мінезі, ісі, ойы көбіне өзі өмір сүріп отырған…
Адам жүрген жермен адам жүреді,
Біреу білмегенді біреу біледі.
Біреу білмегенді біреу біледі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірі мен тәжірибесі бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Бір адам жүрген…
Адамзат бірде теңіз, бірде самал.
Негізгі мағынасы Адам мінезі мен өмір болмысы бірқалыпты болмайды: бір кезде ол кең, терең, салмақты теңіздей көрінсе…
Адам көзі - таразы.
Негізгі мағынасы «Адам көзі - таразы» деген мақал адамның көзқарасы, байқауы мен ішкі бағамы көп нәрсені дәл өлшей…
Адам көңілден азады,
Тілден жазады.
Тілден жазады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ішкі көңіл күйі бұзылса, мінезі де, ісі де оңай әлсірейтінін айтады. Тура…
Адамнан адам асса да,
Ғаламнан аспайды.
Ғаламнан аспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қанша қабілетті, ақылды, беделді болса да, бүкіл ғаламнан, табиғаттан, өмірдің…
Адамның тізгіні - ақыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірдегі бағытын, іс-әрекетін, мінезін басқаратын ең басты күш — ақыл екенін…
Адамның үш қасиеті:
қайтпас қайрат,
нұрлы ақыл,
жылы жүрек .
қайтпас қайрат,
нұрлы ақыл,
жылы жүрек .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы ең қымбат үш қасиетті атайды. Қайтпас қайрат — қиындыққа мойымай, бастаған…
Адам ойлайды, Құдай шешеді.
Негізгі мағынасы Адам қанша жоспар құрып, ойлап-толғанғанымен, өмірдің соңғы нәтижесі өз қолында емес екенін бұл мақал…
Адам сөйлескенше, жылқы кісінескенше.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір-бірімен тіл табысуы оңай емес, алдымен танысу, аңдау, мінезін байқау керегін…
Адаспаймын деген адам талтүсте адасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қанша сақ, білгір, өзіне сенімді болса да, артық сенімге салынса қателесуі мүмкін…
Азат басың болсын құл,
Қолдан келмес іске ұмтыл.
Қолдан келмес іске ұмтыл.
Негізгі мағынасы Мақал адамды биік мақсатқа ұмтылуға, қолдан келмейтіндей көрінген іске де батыл кірісуге шақырады…
Аздың атасы бір, көптің көрі басқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аз нәрсе мен көп нәрсенің арақатынасын салыстырып тұр. Аз дүние, аз топ немесе аз адам…
Аз ойна , көп ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жеңіл-желпі қызыққа берілмей, істің байыбын ойлауға шақырады. Тура мағынасында…
Аз сөз - алтын, көп сөз - көмір.
Негізгі мағынасы «Аз сөз - алтын, көп сөз - көмір» деген мақал сөзді орнымен, қысқа әрі нұсқа айту керегін білдіреді…
Аз сөйлесең де, саз сөйле.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — көп сөйлемей, сөзді орнымен айту. Астарлы мағынасы — адам әр сөзін…
Ай астында жаңа жол.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ай жарығында жаңа соқпақтың, жаңа бағыттың көрінуі. Астарлы мағынасы…
Айға бойымыз жетсе,
Күнге қолымыз жетеді.
Күнге қолымыз жетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның талабы мен жігері биік болса, қол жетпес көрінген мақсатқа да жетуге болатынын…
Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар.
Негізгі мағынасы Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар деген мақалдың тура мағынасы — дәлел мен куә шынайы, анық болса…
Айдапсалдан аз өлер.
Көресалдан көп өлер.
Көресалдан көп өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал асығыс, үстірт, жөн-жосықсыз істелген жұмыстың зияны көп болатынын білдіреді. «Айдап салу»…
Айды аспанға бір шығарды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір адамның не бір істің шамасынан тыс әсіреленіп, орынсыз мақталғанын білдіреді. Тура…
Айды етегіңмен жаба алмайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның шындықты, табиғи нәрсені немесе өте үлкен құбылысты жасыра алмайтынын білдіреді…
Айдың жартысы жарық,
жартысы қараңғы.
жартысы қараңғы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — айдың бір бөлігі жарық болып көрініп, екінші бөлігі қараңғы күйде болуы…
Ай жарығы әлемге,
Шам жарыгы түбіне.
Шам жарыгы түбіне.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: айдың жарығы кең әлемді жарық қылады, ал шамның жарығы өз тұрған жерінің…
Айқайға «аттан» қоспа.
Негізгі мағынасы «Айқайға аттан қоспа» деген мақал адамды байыппен ойлануға шақырады. Тура мағынасында, бос шуға…
Ай қамын бір рет ойласаң,
Жыл қамын он рет ойла.
Жыл қамын он рет ойла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды алдағыны ерте ойлап, істі уақытында жоспарлауға шақырады. Тура мағынасында айлық…
Айла ақыл болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — айла өздігінен ақылдың орнын баса алмайды. Астарлы мағынасы — қулық…
Айла алтау, ақыл жетеу.
Негізгі мағынасы «Айла алтау, ақыл жетеу» деген мақал адам өмірінде түрлі амал, тәсіл көп болғанымен, бәрінен де ойлы…
Айлалы батыр алдырмас.
Негізгі мағынасы Айлалы батыр алдырмас деген сөздің тура мағынасы — айласы бар, ақылын орнымен қолдана білетін батырды…
Айланы алысқа құр,
Пайданы жақынға қыл.
Пайданы жақынға қыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға істі оймен, есеппен істеуді ескертеді. Тура мағынасында — айланы, яғни амал-тәсілді…
Айнаға үйір бойын түзейді,
Халыққа үйір ойын түзейді.
Халыққа үйір ойын түзейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз-өзін түзетуі айналасындағы ортаға байланысты екенін айтады. Айнаға жиі қараған…
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.