Түс - күндіз бұққан ойдық елесі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал түс көруді адамның күндізгі ойының жалғасы, көлеңкесі ретінде түсіндіреді. Яғни күндіз көп ойланған, уайымдаған, аңсаған не елестеткен нәрселер түнде түс болып көрінуі мүмкін. Астарлы мағынасы — адамның ішкі дүниесі бос тұрмайды, ой санада сақталып, ұйқы кезінде әртүрлі бейнеге айналады. Сондықтан түс кейде жай қиял емес, көңіл күй мен ойдың әсері.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күндіз» — адамның сергек кезі, ой мен әрекет жүретін уақыт. «Бұққан ой» — сырт көзге білінбей, іште жиналған, жасырынған ойлар. Ал «елес» — шынайы емес, бірақ көзге көрінгендей әсер беретін бейне. Демек, мақал ойдың түс ішінде көмескі суретке айналатынын бейнелі түрде жеткізеді. Бұл жерде түс пен ой бір-біріне жақын құбылыс ретінде салыстырылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға көп уайым немесе бір мәселеге ұзақ байланып қалса, ол ұйқыға да әсер ететінін еске салады. Мысалы, емтиханға қатты дайындалып жүрген студент түнде де сол пәнді, тапсырманы, сұрақтарды түсінде көруі мүмкін. Яғни күндізгі ой түнде түс болып қайталанады. Бұл мақал ойды реттеп, көңілді тыныш ұстаудың маңызын аңғартады.