Омыртқаңмен ойлас,
Қабырғаңмен кеңес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды қандай да бір іске асықпай, терең ойланып, салмақпен шешім қабылдауға шақырады. «Омыртқаңмен ойлас» дегені — өз бойыңдағы беріктікке, өмірлік тәжірибе мен ішкі жауапкершілікке сүйен деген астарлы мағына береді. Ал «қабырғаңмен кеңес» — жалғыз өзіңнің ғана емес, жан дүниеңнің, ақылың мен сабырыңның таразысына салып, істің жөн-жосығын байқап ал деген ишара.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «омыртқа» — адамның тік тұруы, берік мінезі, төзімі мен қайратының бейнесі. «Қабырға» — ішкі қорған, жан сырын сақтайтын, ой елегінен өткізетін тұс ретінде алынған. Халық бұл арқылы сыртқы даңғазаға ермей, өзіңнің ақыл-парасатыңа жүгінуді меңзейді. Яғни, сөздің көркі емес, салмағы маңызды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе маңызды шешім қабылдарда қолданылады. Мысалы, адам бір күнде несие алып, ойланбай қымбат зат сатып алмақ болса, жақындары оны «омыртқаңмен ойла, қабырғаңмен кеңес» деп тежей алады. Бұл — сабыр сақтап, пайдалысын таңдау керегін еске салатын өмірлік ереже.
Qabyrǵańmen keńes.