Ойсызды би сайласаң, тәкаппар етесің.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ойы таяз, парасаты жетілмеген адамды би етіп сайласаң, ол қызметтің салмағын көтере алмайды. Астарлы мағынасы: билік пен жауапты орынға тек ақыл-ойы терең, сабырлы, ел қамын ойлайтын адам лайық. Егер ондай қасиеті жоқ кісіні көтермелесек, ол өзін өзгеден жоғары санап, тәкаппарланып кетеді, тіпті елге пайда орнына зиян келтіруі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «би» — жай ғана адам емес, сөзге тоқтатар, әділ төреші, ел ішінің салмағын ұстайтын тұлға. «Ойсыз» сөзі адамның ішкі кемелсіздігін, тәжірибесіздігін білдіреді. «Тәкаппар етесің» дегені — лауазым мен мәртебе адамның мінезін бұзып, астамшылыққа итермелеуі мүмкін екенін меңзейді. Яғни, орын адамды емес, адам орынды көтеруі керек.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды бүгін де кез келген басшылық, қызмет немесе жауапкершілік туралы айтуға болады. Мысалы, бір мекемеде тәжірибесі жоқ, бірақ өз-өзін жоғары ұстайтын адам бөлім басшысы болса, ұжымда тәртіп те, әділдік те әлсірейді. Сондықтан қызметке адам таңдағанда ақылы мен мінезіне қарау қажет.