«Ойы шолақ адамның ісі олақ.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ойы шолақ адамның ісі де олақ болады дегені — адам алдымен ойлап, жоспарлап, сараламай әрекет етсе, жұмысы сәтсіз, шала, сапасыз шығатынын білдіреді. Мұнда тура мағынада ойы қысқа, пайымы таяз адам жайлы айтылса, астарлы мағынада ақыл мен алдын ала болжаудың маңызы көрсетіледі. Яғни, істің нәтижесі көбіне адамның ой-өрісіне, ұқыптылығына және жауапкершілігіне байланысты.
Образдар мен теңеулер
«Ойы шолақ» тіркесі — ойының ұзақтығы емес, тереңдігі аз, бір нәрсенің соңын, салдарын толық ойламайтын адамды бейнелейді. «Ісі олақ» — қолы икемсіз, ісі тиянақсыз, нәтижесі кемшін деген ұғым. Екі сөздің байланысы арқылы халық ой мен істің ажырамас екенін көркем түрде жеткізген: ой әлсіз болса, іс те әлсіз болады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал қазір де өте орынды. Мысалы, бір адам жоба жасағанда жоспарын дұрыс құрмай, уақытын, қаржысын, қажет құралдарын есептемесе, кейін жұмысы созылып, сапасы төмендеп кетеді. Сондықтан кез келген іске кіріспес бұрын ойланып, болжап, дайындап алу керек деген ескерту ретінде қолданылады.
Мақалдағы сөздер
олақ — Қолынан іс келмейтін, епсіз, икемсіз; жұмысты шала, сапасыз істейтін.