Оймақ пішсең де, ойлап піш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кез келген істі асықпай, алдын ала ойланып істеу керек дегенді білдіреді. Тіпті ең шағын жұмыс болсын — оймақ пішу сияқты қарапайым іс те — ойсыз жасалса, қате кетеді. Астарлы мағынасы: әр әрекеттің салдарын таразылап, байыппен шешім қабылдау адамды ұяттан, шығыннан және өкініштен сақтайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «оймақ пішу» — өте ұсақ, дәлдік пен ептілікті қажет ететін іс. Сондықтан бұл образ тек қол еңбегін емес, өмірдегі кез келген қадамды меңзейді. «Ойлап піш» деген тіркес істі өлшеп, шамалап, ақылмен атқар деген ескерту іспетті. Яғни мұнда пішу — жоспарлау, ал ойлау — сол жоспардың негізі ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал оқуда, жұмыста, саудада, тіпті әлеуметтік желіде жазатын сөзге дейін қатысты айтылады. Мысалы, бір адам ойланбай қымбат зат алып қойып, кейін қажет болмай қалса, оған «Оймақ пішсең де, ойлап піш» деп айтылуы мүмкін. Бұл — ұқыптылық пен алдын ала есептеудің маңызын еске салатын дана сөз.