Тәтті сөз, түзу ой - тағдыр сыйы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тәтті сөз бен түзу ой — адамның бойындағы үлкен қасиет. Бұл мақал сөзді әдеппен, жылы сөйлей білудің және ойды дұрыс, таза ұстаудың бағасын айтады. «Тағдыр сыйы» дегені — мұндай мінез әркімге бірдей қона бермейтін, сирек берілетін бақ. Яғни адамға тілдің жұмсақтығы да, ойдың тазалығы да өмірде жол ашады, айналасына жақсылық әкеледі.
Образдар мен теңеулер
«Тәтті сөз» тіркесі жай ғана жағымды сөйлеу емес, жүрекке жететін, ренжітпейтін, жұбата алатын жылы лебізді білдіреді. «Түзу ой» — әділдікке, шындыққа, терең парасатқа сүйенген ой. Ал «тағдыр сыйы» бұл қасиеттердің кездейсоқ емес, адамның бағы мен ішкі мәдениетінің белгісі екенін аңғартады. Мұнда сөз бен ой бір-бірін толықтырып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе қарым-қатынас мәдениетінде маңызды. Әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында адамдардың бірі қатты сөйлеп, бірі ойланып сөйлейді. Мысалы, қызметкер әріптесіне дауыс көтермей, мәселені байыппен түсіндірсе, дау да азаяды, сенім де артады. Сондықтан бұл мақал адамды сыпайылыққа, сабырлы ойлауға және ізгі сөйлесуге үндейді.