Патша бере алмаған ақылды ойшыл берер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бір нәрсені патша сияқты ең құдіретті адам да бере алмауы мүмкін, ал ақылды ойшыл адам өз парасатымен, терең ойымен көп нәрсеге жол ашады. Астарлы мағынасы — дүниеқоңыздық, билік немесе байлық бәрін шешпейді; кейде ең үлкен көмек пен пайда ақылдан, көрегендіктен келеді. Ойшыл адам бір ауыз сөзбен де, дұрыс кеңеспен де адамды қиындықтан алып шыға алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «патша» — билік пен дәулеттің, сыртқы күштің бейнесі. Ал «ақылды ойшыл» — білімді, сабырлы, терең ойлайтын адамның символы. Мақал сол екеуін қарсы қойып, ақылдың құнын жоғары бағалайды. Яғни күш пен байлықтың шегі бар, ал ой мен парасаттың ықпалы кең.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалды даулы мәселені күшпен емес, ақылмен шешкенде қолдануға болады. Мысалы, бір отбасында немесе жұмыста күрделі жағдай туса, басшы айқаймен емес, тәжірибелі, ойлы адамның кеңесімен мәселені реттесе, осы мақалдың мәні ашылады.