Қыстың қамын жаз ойла,
Жаздың қамын қыс ойла.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды алдын ала ойлануға, ертеңгі күнге дайын болуға шақырады. Тура мағынасы — қыста қажет болатын істі жазда, ал жазда істелетін шаруаны қыста ойла деген сөз. Астарлы мағынасы — кез келген істі уақытында жоспарлап, ыждағатпен атқару керек. Ертең қиналып қалмас үшін бүгіннен қам жасап, мүмкіндікті дұрыс пайдалану қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыс» пен «жаз» тек жыл мезгілдері емес, адамның өміріндегі әртүрлі кезеңдер мен жағдайлардың белгісі. Қыс — таршылық, қиындық, дайындықты қажет ететін шақ; жаз — молшылық, еңбек пен өнім жинайтын уақыт. Халық осы екі мезгілді қарсы қойып, тіршіліктің ырғағын, жоспар мен сақтықтың маңызын бейнелі түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қаржы жоспарлау, оқу кестесін ұйымдастыру, жұмысқа алдын ала дайындалу сияқты істерге дәл келеді. Мысалы, студент емтиханға бір күн қалғанда емес, семестр басынан бастап дайындалса, кейін қиналмайды. Яғни, алдын ала қамданған адам қиындықты жеңіл өткереді.
Jazdyń qamyn qys oıla.