«Ойы шолақтың сөзі олақ.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ойы шолақ адамның сөзі де шолақ, яғни толық емес, ұшқары, жүйесіз болады. Бұл мақал сырттай әдемі сөйлегенімен, терең ойланып, мәніне үңілмеген адамның пікірі орнықсыз келетінін білдіреді. Астарлы мағынасы — сөздің салмағы ойдың тереңдігіне байланысты; ойсыз айтылған сөз адамға бедел де, пайда да әкелмейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «шолақ» сөзі — қысқа, жетімсіз, толық жетпеген деген ұғымды береді. «Ойы шолақ» деген тіркес адамның ойлау өрісінің тарлығын, сабырсыздығын көрсетсе, «сөзі олақ» — тілінің жұтаң, дәлсіз, қисынсыз екенін аңғартады. Яғни ой мен сөздің байланысы көркем түрде салыстырылған: ой кем болса, сөз де кемшін болады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бұл мақал бүгінгі күні әлеуметтік желіде, жұмыста немесе күнделікті әңгімеде асығыс пікір айтатын адамдарға қатысты қолданылады. Мысалы, біреу мәселені толық білмей тұрып, дәлелсіз кінә тақса, оның сөзі шолақ ойдан туғаны байқалады. Сондықтан бұл мақал алдымен ойлануды, содан кейін ғана сөйлеп, жауапкершілікпен пікір білдіруді ескертеді.
Мақалдағы сөздер
олақ — Қолынан іс келмейтін, епсіз, икемсіз; жұмысты шала, сапасыз істейтін.